Köy Açılımı Nedir? Kısa Bir Felsefi Derinlik ve Bolca Mizah
Hepimiz bir şekilde köyde büyümüşüzdür. Hani, bazen başkalarına köy hayatını anlatırken, “Köy açılımı nedir?” sorusu aklıma gelir. Çünkü köy, kendi içinde bir açılım aslında. Ne demek istediğimi açıklayayım: Köyde yaşamak, şehre taşınmış bir insan olarak bakıldığında, sanki bir başka gezegende yaşıyor gibisin. Her şeyin bir “açılımı” var. Ama gelin görün ki, “Köy açılımı nedir?” sorusuna tam olarak nasıl bir yanıt vereceğimi bilmediğim için bu yazıyı kaleme alıyorum. Yani, benim gibi bir adam için köy açılımı, hem derin, hem de gülünç bir konu.
Köyde Hayat: Bayağı Basit, Ama Bir O Kadar Derin
Bir köy düşün. Tamam, belki siz şehirde büyüdünüz, ama köyde büyüyenlerin içinde bir huzur vardır. Şehirde yaşayanlar, köydeki basit hayata “yavaş yaşam” falan derler, oysa köy halkı bunları “günlük işler” olarak kabul eder. Mesela sabahın köründe, horozların bağırdığı saatte uyanmak… Tam olarak “uyandım ama hayatıma giriyorum” anıdır. Hani şehre geldiğinizde sabah altı buçuk, şehirdeki insanlar zaten metroda birbirini eziyor, taksiler kornaya basıp duruyor, taksi şoförleri adeta bir yarış aracı gibi. Ama köyde? Köyde herkesin bir ritmi vardır. Kahvaltı mı? Ayşe Teyze’nin taze yaptığı ekmek. Biraz çimen kokusu, biraz soğuk hava. Yağmur yağıyor, çamur oluyor, ama ne var ki? Hayat böyle işte, her şeyin bir açılımı var.
İşte köy açılımı da burada başlıyor. Çünkü köyde yaşayan insan, o kadar çok işin içinde ve doğayla uyumlu ki, bu basit işler aslında birer açılım gibi görünüyor. Mesela, “Köyde yaşamak” demek, “hayatta basit şeylerle mutlu olabilmek” demek. Bunu biraz daha açalım, ama şehirlilerin buna nasıl baktığını da düşünün.
Şehirli Gözünden Köy Yaşamı: Sadece Mantar Gibi Yükselen Evler mi?
Bir arkadaşım, geçen gün “Köyde yaşamak için gerçekten delirmelisin” dedi. Şehirde yaşıyor, üstelik bir de iş bulmuş ve her şey “yavaş” diye köyü küçümsüyor. Ama “kendi köyümde en iyi benim” diye düşündüğüm bir an yaşadım. Şöyle bir diyalog geçiyor aklımda:
Ben: “Köy açılımı nedir, biliyor musun? Benim için köyde hayat bir sistem, bir organizasyon. Hem doğa ile uyum, hem zamanla barış… Evet, hani biraz toprak kokusu var, ama başka bir şey var. Başka bir tat, başka bir renk.”
Arkadaşım: “Evet evet, anlıyorum. Ama şehire dönüş yaparken bayağı zorlandım. Hangi sokaktan gitsem kayboldum. Hava da nasıl soğuk. Peki ya köyde elektrik?”
Ben: “Köyde elektriği sormak mı? Bizi aydınlatan bir şey var: o da güneş.”
Arkadaşım: “Bence bunlar birer açılım değil, başka bir şey. Ama olsun, hep sen haklısın zaten.”
İçimdeki “şehirli” insan, bu kadar uzun ve soyut bir açıklama yapmadan “Köy açılımı nedir” sorusunun net bir cevabını bulamıyor. Ama köydeki basitliği anlatmaya çalışırken, köy açılımı aslında şehre taşındığında her şeyin bir yerinden eksik kalıyor.
Köy Açılımı: Hayatın Kendi Dilinde Kendi Yansıması
Peki ya köyün açılımı? Şehirde işler nasıl çalışıyorsa, köyde de işler öyle değil. Köyde yaşamaya başladığınızda, her şeyin bir anlamı olur. Sabahın köründe her işin bir amacı vardır. Mesela, sabah erken kalkmak için “güneş doğmadan uyanmalıyım” diyerek bir anlam ararsınız. Ve sonra, köydeki ilk kahve kokusu bile başka bir açılımı gösterir. Ne kadar garip değil mi? Şehirde, bir işin sonu başka bir işin başlangıcı olur, ama köyde öyle değil. Köyde işler doğayla, zamanla uyum içindedir.
Tabi burada da sosyal medya etkisini unutmamak lazım. Köydeki hayatı sosyal medya üzerinden yazmak, köy hayatını başka bir açılımla sunmak demektir. Yani, köydeki açılım, sadece yaşam tarzı değil, aynı zamanda bir sosyal medya paylaşımlarına yansımış bir kültürdür. Köydeki bir gölet fotoğrafı, şehirdeki bir Starbucks kahvesinden daha çok ilgi çekebilir. Yani köy açılımı, sadece köyde yaşamaktan değil, bu yaşamı dünya ile paylaşmaktan ibaret bir şeydir. Bir bakıma, Instagram’daki ‘naturel’ yaşam tarzını hedefleyen bir fenomen gibidir.
Eski Köy Yaşamı ve Modern Köy Yaşamı
Köyde büyüyen bir nesil, farklı bir insan grubu oluşturuyor. Ama şehirde büyüyen bizler, köyde yaşamanın büyüsüne bir türlü kapılamıyoruz. Yani, köydeki yaşam bana göre bir açılım, ama diğer insanlar bunu “nasıl bir yaşam tarzıdır” diye sorguluyor. Çünkü bir köyde yaşarken şehre dair her şey biraz soğuk ve yapay geliyor. Örneğin, şehire gelince herkesin bir koşuşturma içinde olduğunu görmek beni bunalttı. Bu kadar stresin içinde bir de “Köy açılımı nedir?” diye düşündüm.
Bir zamanlar köyde yaşamanın o basit güzellikleri vardı. Mesela, sabah gözleri kapalı şekilde dışarı çıktığında güneşin parlaması, evin önünde oynayan çocukların neşesi, tarladaki üretim. Ama şimdi köydeki yaşam, biraz daha sosyal medya meraklısı. Herkes o köyü Instagram’da görmek istiyor, ama “gerçek köy hayatı” ile o dünyadaki köy hayatı arasında büyük fark var.
Sonuç: Köy Açılımı Nedir? İçimdeki İkili Yüzleşme
Sonuçta, köy açılımı sadece bir dilsel çözümleme değil, bir yaşam biçimi, bir bakış açısı. Şehirdeyken, köyde yaşamanın ne kadar güzel olacağını düşünürken, köyde gerçekten yaşamak, her şeyin başka bir açıdan gözükmesini sağlıyor. İçimdeki mühendis bana, köy hayatının pratikte ne kadar verimli ve düzenli olacağını anlatmaya çalışırken, içimdeki insan tarafım, köydeki hayatın ne kadar özgür ve huzurlu olduğunu hatırlatıyor. Köy açılımı nedir sorusunun cevabı, aslında her iki tarafta da gizli. Hem basit hem derin; hem doğayla uyum, hem sosyal paylaşım. Yani, sonuçta köy hayatı, bizim için sadece bir yaşam tarzı değil, bir açılım.