İnsan ve Maymun: Ortak Ata Gerçekten Var mı?
Kayseri’nin kararmış akşamlarında, odamda tek başıma bir kahve içiyorum. Ellerim titriyor, çünkü aklımda bir soru var: İnsan maymun ortak ata ispatlı mı? Bu soruyu her seferinde farklı bir şekilde soruyorum kendime. Çünkü cevabını bulmak o kadar zor ki, her gün biraz daha uzaklaşıyor. Peki, gerçekten bir ortak ata var mı? Ya da bu sadece bir teori mi? Bunu anlamak, belki de içimdeki karanlık boşluğu doldurmanın tek yolu.
—
Bir Gün, Bir Kitap, Bir Düşünce
Bu akşam Kayseri’nin soğuk rüzgarı, odamın pencere camlarına vuruyor. Gözlerimi kapatıp, bir an için içimi ısıtmak için pencereyi kapatmaya karar veriyorum. Ama, düşüncelerim öyle bir noktaya gelmiş ki, pencereyi kapatsam da, beynimdeki bu soruyu nasıl bastırabilirim? Kitaplardan, bilimsel makalelerden, dergilere kadar birçok şey okudum. Yine de bu soruya bir türlü net bir cevap bulamadım.
Geçen hafta bir arkadaşım, “İnsanlar ve maymunlar gerçekten ortak bir atadan mı geliyor?” diye sormuştu. O an, sanki bir tuhaf hissettim. Belki de hepimizin içinde bu soruya dair bir merak vardı, fakat korkuyorduk. Korku, belirsizlikten gelir, değil mi? İnsanın kaybolmuş olan kökenini öğrenmek, bir tür bilinçli reddediştir. Bir tür “gerçekten bu kadar mı?” duygusudur.
—
Büyük Bir Hayal Kırıklığı
Düşüncelerim kaybolmuşken, nihayet bir gün Kayseri’deki eski kütüphaneye gitmeye karar verdim. Yerel tarih kitaplarına göz atarken, birden karşıma bir makale çıktı. Başlığı “İnsan ve Maymun Ortak Ata Teorisi: Gerçek mi, Yalnızca Bir Yorum mu?” idi. Bu başlık bir anlamda kalbimi yerinden çıkarmıştı. Hızla okumaya başladım.
Makale, evrim teorisinin savunucusu olan bilim insanlarının görüşlerini içeriyordu. Ne yazık ki, bu yazıyı okuduktan sonra hissettiğim şey hayal kırıklığıydı. Çoğu açıklama, beni tatmin etmiyordu. Sonunda bir insanın ve maymunun, uzak bir atadan evrimleşmiş olabileceği fikri vardı, ama kanıtlar yoktu. Yani, evet, ortak bir ata olabileceğine dair güçlü hipotezler vardı ama elimizde somut kanıtlar yoktu.
Bir teoriyi okumak, bazen insanı daha fazla hayal kırıklığına uğratabilir. Bir şeyin gerçekten doğru olup olmadığını bilmek, insanı ne kadar derin bir boşluğa düşürür? Bunu düşündüm. Bazen, ne kadar çok şey öğrenmeye çalışırsan, o kadar çok sorunun içinde kaybolursun.
—
Umut: Belki Bir Gün, Belki de Hiç
Ama işte, bir şey daha fark ettim: her şeyin cevabını öğrenmeye çalışma çabası bazen bir anlam taşımıyor. Belki de bu boşluk, bu belirsizlik, insan olmanın bir parçasıdır. İnsan ve maymun arasındaki o hayalet benzerlikleri bir gün gerçekten kanıtlanabilir mi? Bilmiyorum. Ama o andan sonra içimde bir umut ışığı doğdu. Belki de bilmediğimiz çok şey vardır ve bu yolculuk, her zaman sonuçlanmaz. Sonuçsuzluk, belki de insana dair en gerçek şeydir.
Kayseri’deki kütüphanenin köhne odasında saatlerce vakit geçirdim, ama o an bir tür huzura erdim. Ya bu soru bir ömür boyu cevapsız kalırsa? Ne olmuş? Gerçekten insan olmak ne demek, bunu keşfetmek belki de çok daha önemli.
—
Sonuç: İnsan Olmanın Gizemi
Yazı yazarken bile hissettiklerimi ifade etmek zor. Bazen sorular birikir, kafanda dönüp durur ve onları yok saymak, hayatını devam ettirmek zor olur. Ama belki de her şeyin cevabını bilmek gerekmiyor. Belki de insan olmak, bazı şeyleri sadece kabul etmek demektir.
İnsan ve maymunun ortak bir atadan geldiği fikri kulağa garip gelebilir. Ama kimse bize bu yolculuğun nereye varacağını kesin olarak söyleyemez. Kayseri’nin soğuk akşamında, o kitapları karıştırırken içimde bir şeyler değişti. Belki de bu soruya verilen her cevaptan daha önemli olan şey, soruyu sorma cesaretidir.
Bunu düşündükçe, bir an için, belki de biraz daha büyüdüm gibi hissettim.